- Stan naszych przygotowań, wyszkolenie funkcjonariuszy jak również infrastruktura pozwalają w pełni realizować stawiane nam w związku z układem z Schengen zadania – powiedział rzecznik komendanta głównego SG Jacek Sońta.
Jako dowód podał m.in. to, że od września funkcjonariusze SG zatrzymali 4 tys. osób i aut, o których informacje znalazły się w Systemem Informacyjnym Schengen (SIS) (zawierającym dane m.in. o osobach poszukiwanych, niepożądanych na terenie państw objętych układem z Schengen a także np. o kradzionych autach – PAP).
Sami strażnicy podkreślają, że dla zwykłych Polaków rozszerzenie układu będzie oznaczać nie tylko zniesienie kontroli na granicach z naszymi unijnymi sąsiadami, ale też bardziej prozaiczne udogodnienia.
- Będziemy mogli np. opalać się na plaży w Świnoujściu po stronie niemieckiej lub przepłynąć wpław Odrę i łowić ryby u naszych sąsiadów – żartują. Restrykcji nie będą musieli się obawiać m.in. turyści, którzy przypadkowo np. w Bieszczadach przejdą na stronę słowacką. Wyjątkiem są jednak Tatry, gdzie po stronie czeskiej będą obowiązywać zakazy związane nie z granicą a istniejącym tam Parkiem Narodowym.
Rozszerzenie strefy Schengen – jak przyznają strażnicy – to również wzrost zagrożeń przede wszystkim związanych z nielegalną imigracją. Wielu cudzoziemców może bowiem próbować wjechać do Polski, aby później przedostać się do innych krajów Schengen.
- Na granicy zewnętrznej (z Rosją, Białorusią, Ukrainą – PAP) mamy placówki tak ułożone, że każda chroni odcinek ok. 20 km. Służbę w nich pełni w tej chwili ok. 10 tys. funkcjonariuszy i liczba ta będzie wzrastać – powiedział naczelnik wydziału służby granicznej KG SG Andrzej Fijałkowski.
Jak dodał, strażnicy zostali wyposażeni w specjalistyczny sprzęt, który ma pomagać im w wykrywaniu przerzutów nielegalnych imigrantów.
- Mamy obecnie 68 busów z kamerami termowizyjnymi a 12 kolejnych zostanie zakupionych. Mamy też kamery termowizyjne i gogle noktowizyjne – wymienił. SG dysponuje też czujnikami rejestrującymi odgłos bicia serca, czy stężenie dwutlenku węgla. – Dzięki nim można np. stwierdzić, czy w sprawdzanej przyczepie tira są ukryci ludzie – powiedział Fijałkowski.
By uszczelnić granicę zewnętrzną i usprawnić ruch planuje się uruchomienie na niej kolejnych przejść granicznych. Jedno już niedługo ma być otwarte na odcinku polsko-rosyjskim w miejscowości Grzechotki. Trzy nowe przejścia mają powstać na odcinku polsko- ukraińskim.
SG ma już w Przemyślu i Kętrzynie strzeżone ośrodki dla cudzoziemców. Od pierwszego stycznia 2008 r. kolejne mają powstać w Białymstoku i Białej Podlaskiej, tam też planowane jest otwarcie dwóch kolejnych aresztów, w których cudzoziemcy będą oczekiwać na wydalenie.
Generalnie dla Polaków jadących na Wschód sytuacja zmieni się niewiele; Ukraińcy, Rosjanie, Białorusini będą się jednak musieli liczyć ze wzrostem kosztów i utrudnieniami. Obywateli Białorusi wiza schengenowska kosztować będzie 60 euro, Rosjan i Ukraińców nieco taniej, bo 35 euro (te dwa kraje zawarły bowiem z UE umowy o readmisji, czyli przyjmowaniu osób, które z ich terenu nielegalnie przedostały się do Unii).
Na tych odcinkach granicy będą też obowiązywać dwustronne umowy o tzw. małym ruchu granicznym. Dzięki nim obywatele tych krajów będą mogli poruszać się na obszarze do 30 km w głąb Polski bez konieczności posiadania wizy “schengenowskiej”. Takie zezwolenie nie będzie jednak uprawniało do przekraczania granic Polski z innymi krajami Schengen.
Otwarte, a nieco później zdemontowane, zostaną szlabany na granicy wewnętrznej czyli z Litwą, Niemcami, Czechami i Słowacją. Na niektórych dotychczasowych przejściach pozostaną placówki SG – np. na zachodniej granicy, m.in. w Świecku, Gubinku, Olszynie. Pozostałe będą zlikwidowane, a na ich miejsce powstaną inne w głębi kraju np. w Legnicy, Jeleniej Górze czy Gorzowie Wlkp.
Na tych odcinkach są także i będą powstawać punkty przekazywania wydalanych cudzoziemców – tzw. readmisji oraz tzw. punkty kontaktowe z mieszaną np. polską-niemiecką obsługą. Celem tych ostatnich będzie wymiana informacji m.in. o pościgach transgranicznych.
Sami strażnicy – pozostało ich na granicy wewnętrznej ok. 6 tys. – z przejść przeniosą się na trasy międzynarodowe i dojazdowe do granicy. Pojawią się tzw. grupy mobilne – zespoły patrolowo- interwencyjne, których zadaniem będzie sprawdzanie dokumentów, legalności pobytu cudzoziemców oraz zapobieganie przemytowi.
Ich pracę będą usprawniać tzw. schengen-busy, pełniące rolę “przewoźnych przejść granicznych”. Są to specjalne samochody wyposażone w sprzęt niezbędny do przeprowadzania kontroli – np. komputer podłączony do baz danych m.in. SIS, urządzenia do sprawdzania odcisków palców, czy mini laboratoria do wykrywania narkotyków. W nowym roku ma zostać zakupionych 6 takich pojazdów a docelowo – 40.
Na tych odcinkach granicy wewnętrznej mają być wprowadzane wspólne międzynarodowe patrole wzorowane na tych działających już na granicy polsko-niemieckiej.
Strażnicy będą wracać na wewnętrzne przejścia graniczne w sytuacjach wyjątkowych – np. zagrożenia terrorystycznego, czy też – prawdopodobnie – w czasie mistrzostw Europy w piłce nożnej Euro 2012.
Do strefy Schengen należały dotychczas prawie wszystkie z państw UE – poza Wielką Brytanią i Irlandią – a także Norwegia oraz Islandia, nie wchodzące w skład Wspólnoty. Nowe kraje Unii (poza Cyprem, Bułgarią i Rumunią) mają stać się członkami strefy równocześnie, w nocy z 20 na 21 grudnia br.
SG: Jesteśmy dobrze przygotowani